Te klein voor zijn publiek
Een tribune die omverwaait, een terrein dat bouwgrond moet worden en drie plannen van de architect van het Olympisch Stadion: hoe Feijenoord uit de Kromme Zandweg groeide.
Een storm in januari
Eind jaren twintig was Feijenoord landskampioen en een van de populairste clubs van het land. Het terrein aan de Kromme Zandweg, in 1917 nog een modern sportpark, kon de belangstelling nauwelijks meer aan. Op 6 januari 1928 trok er bovendien een zware storm over Rotterdam. Op het Feijenoord-terrein waaide de complete onoverdekte tribune om. Eén stuk sloeg om, een ander deel werd opgetild en midden op het veld neergesmeten. Voorwaarts merkte droog op dat het een geluk was dat Feijenoord die zondag geen thuiswedstrijd had. De ploeg speelde die zondag uit bij ’t Gooi.
Een extra ingang
Het grootste probleem was de toestroom bij grote wedstrijden. De ingang aan de Kromme Zandweg was te smal voor de stroom mensen. In september 1928 kreeg de club het voor elkaar om een tweede toegang te maken, aan de Dordtsche Straatweg tegenover de Sikkelstraat. Die bracht het publiek rechtstreeks naar de overdekte tribune. Hij werd voor het eerst gebruikt bij Feijenoord – HBS, waar 8.000 mensen op afkwamen.
De politie grijpt in
In het voorjaar van 1931 werd Feijenoord opnieuw afdelingskampioen en mocht de club in de kampioenscompetitie spelen tegen onder meer Ajax en PSV. Het bestuur wist niet hoe het de belangstelling moest opvangen. De Rotterdamse autoriteiten hadden de beschikbare ruimte op het terrein opgemeten en kwamen tot de conclusie dat er minder mensen in mochten dan tot dan toe gebruikelijk was. Het Vaderland schreef dat Feijenoord bij grote wedstrijden vaak had gedacht dat ‘veel makke schapen in een hok gaan’, wat voor die schapen niet altijd prettig was geweest.
De thuiswedstrijden tegen Ajax en PSV werden daarom verplaatst naar Het Kasteel van Sparta. Daar kwamen 22.000 mensen op Feijenoord – Ajax (5-2) af, en 30.000 op Feijenoord – PSV (2-1). Zoveel publiek was aan de Kromme Zandweg onmogelijk geweest.
Bouwgrond
Er speelde nog iets. Het terrein aan de Kromme Zandweg lag in het uitbreidingsplan voor Rotterdam-Zuid, en was daarin bestemd als bouwgrond. Volgens het Rotterdamsch Nieuwsblad zat Feijenoord daardoor ‘op de wip’: elk moment kon de aanzegging komen dat het veld moest worden ontruimd. Het bestuur gaf voorzitter Leen van Zandvliet de vrije hand om een oplossing te zoeken.
Drie plannen van Jan Wils
Van Zandvliet stapte naar Jan Wils, de architect van het Olympisch Stadion in Amsterdam. Eind november 1931 presenteerde de club op een persbijeenkomst drie plannen, die ook aan het gemeentebestuur waren voorgelegd.
- Plan A was het droomplan: een stadion voor 60.000 tot 65.000 toeschouwers, met drie oefenvelden en parkeerruimte voor 2.500 auto’s, op een terrein van zo’n acht hectare aan de Dordtsche Straatweg, een paar honderd meter voorbij het bestaande veld bij de Charloische Lagedijk. Het zou 1.350.000 gulden kosten. Een miljoen daarvan moest worden geleend, met de gemeente als garant.
- Plan B lag op dezelfde plek, maar was kleiner: een stadion voor 25.000 tot 30.000 mensen, dat later tot 60.000 plaatsen kon worden uitgebreid, voor 350.000 gulden. Ook daarvoor moest de gemeente het uitbreidingsplan aanpassen en grond onteigenen.
- Plan C ging uit van een terrein van de houthandel D. Burgerhout & Zn. aan de Kreekweg in de Varkenoordsche polder, te huur voor 15.000 gulden per jaar. Daar zou voor tien tot vijftien jaar een verplaatsbaar stadion van ijzerconstructie komen, voor zo’n 30.000 tot 35.000 toeschouwers.
Het bestuur hoopte in januari 1932 te kunnen beginnen, zodat het nieuwe stadion aan het begin van het seizoen 1932/33 klaar zou zijn. Het hoopte ook op interlands, want het contract tussen de KNVB en het stadion in Amsterdam liep af. Maar de bond deed geen enkele toezegging, en de bedragen schrokken de gemeente af.
Een andere weg
Geen van de drie plannen werd uitgevoerd. Pas toen zakenman D.G. van Beuningen zich in 1933 voor het idee liet winnen, kwam er beweging. Er kwam een nieuw ontwerp, van het bureau Brinkman en Van der Vlugt, en een nieuwe plek: grond in de buurt van de Kreekweg, in IJsselmonde. Daar werd in 1937 Stadion Feijenoord geopend. Hoe het verder ging, lees je in De bouw van De Kuip en De opening van De Kuip.
Meer onderwerpen
De beginjaren
1908Wilhelmina en de oprichtingEen zondag in juli, een leren bal en een koffiehuis aan de Persoonshaven: hoe in 1908 op Feijenoord de club begon die later Feyenoord zou heten.Lees het verhaal →
1909–1912HFC en CeleritasDrie namen in vier jaar. Hoe Wilhelmina via een afgekeurde clubnaam uitgroeide tot Celeritas, de sterkste ploeg van de Rotterdamsche Voetbalbond.Lees het verhaal →
1909–1917Het AfrikaanderpleinAcht jaar lang speelde de club op een plein van de gemeente, waar geen entree mocht worden gevraagd. Tot er in de oorlogsjaren aardappelen moesten groeien.Lees het verhaal →
1914–1918Feijenoord in de Eerste WereldoorlogNederland bleef buiten de oorlog, maar het voetbal niet buiten de gevolgen. Mobilisatie, voedselschaarste en geïnterneerde soldaten bepaalden vier jaar lang de zondagen van Feijenoord.Lees het verhaal →
1591–1912Waar komt de naam Feijenoord vandaan?Een eilandje in de Maas, een scheepswerf en een arbeiderswijk: de club kreeg in 1912 de naam van de buurt waar alles begon. Maar waar komt die naam zelf vandaan?Lees het verhaal →
8 februari 1914Vuil, stenen en sinaasappelschillenEen barricade voor het kleedlokaal, schillen door de ramen en een vlucht naar de overzetboot: een supporter van Fortuna Vlaardingen beschreef in 1914 wat zijn club na een overwinning op het Afrikaanderplein overkwam.Lees het verhaal →
1901–1954De Zilveren BalEen zilveren voetbal op ware grootte, elk jaar aan het begin van het seizoen in Rotterdam. Feijenoord won hem acht keer, en mocht de derde bal in 1937 voorgoed houden.Lees het verhaal →Kromme Zandweg en De Kuip
1917–1937De Kromme ZandwegIn elf weken bouwde een aannemer een compleet sportpark aan de rand van Charlois. Twintig jaar lang was het de thuisbasis van Feijenoord, en het decor van drie landstitels.Lees het verhaal →1917Promotie bij keuzeEen verloren beslissingswedstrijd in Hilversum, een protest dat in hoger beroep werd toegewezen aan een andere club, en toch een plek in de eerste klasse: het rommelige voorjaar van 1917.Lees het verhaal →
1921–1922De eerste Feijenoorder in OranjeEen international van Go Ahead die naar Rotterdam verhuisde, een onderzoek van de bond en een ‘ronselaar’ op de achtergrond: het ene seizoen van Gerrit Hulsman bij Feijenoord.Lees het verhaal →
9 oktober 1921De eerste KlassiekerTienduizend mensen aan de Kromme Zandweg, een rode kaart voor de Ajax-aanvoerder en een protest dat de uitslag veranderde: zo begon de rivaliteit tussen Feijenoord en Ajax.Lees het verhaal →
27 maart 1937De opening van De KuipEen vlag die per estafette van het oude terrein naar het nieuwe stadion werd gebracht, vijf saluutschoten, driehonderd leden in het rood-wit en een 5-2 tegen Beerschot: de dag waarop Rotterdam zijn stadion kreeg.Lees het verhaal →
1923–1937Feijenoord en de atletiekFeijenoord was niet alleen een voetbalclub. Een paar decennia lang heette de vereniging officieel ‘voetbal- en athletiekvereeniging’, en ze leverde zelfs Nederlandse kampioenen af.Lees het verhaal →Na de oorlog
1961De eerste Europese avondenEen gestrand vliegtuig in Denemarken, een 8-2 tegen de Zweedse kampioen en een stad die stil viel toen Tottenham Hotspur kwam: het eerste seizoen van Feijenoord in de Europa Cup.Lees het verhaal →Door de jaren heen
1930–hedenDe KuipEen tribune als balkon in een schouwburg, werklozen die op de ringen dansten, een stadion dat maandenlang dicht bleef, het licht van 1957 en tien Europese finales: het verhaal van Stadion Feijenoord.Lees het verhaal →
1910–hedenDe Rotterdamse derby’sSparta was de oudste club van de stad, Excelsior de club uit Kralingen. Voor Feijenoord waren het de eerste grote tegenstanders, lang voordat Ajax de rivaal werd.Lees het verhaal →
1937–hedenSfeer in De KuipVlaggen, spandoeken, mensen op het veld na een kampioenschap en vuurwerk in de vakken: een fotoverhaal over het publiek in De Kuip, door de jaren heen.Lees het verhaal →
1909–hedenEerste kerenDe eerste wedstrijd, de eerste buitenlandse tegenstander, de eerste Europese avond: de mijlpalen van Feyenoord, rechtstreeks uit het archief.Lees het verhaal →1909–hedenPublieksrecordsWaar kwamen de meeste mensen op af? De best bezochte wedstrijden van Feyenoord, thuis en uit, per stadion en per decennium.Lees het verhaal →