Wilhelmina en de oprichting
Een zondag in juli, een leren bal en een koffiehuis aan de Persoonshaven: hoe in 1908 op Feijenoord de club begon die later Feyenoord zou heten.
Een plein bij de Wilhelminakerk
De wijk Feijenoord was rond 1900 een buurt van havens, scheepswerven en volle arbeidersstraten. Wie er als jongen wilde voetballen, deed dat op straat of op een open plek, met een bal van in elkaar gepropt papier. Zo ook het groepje dat op zondag 19 juli 1908 speelde op het plein bij de Wilhelminakerk aan de Oranjeboomstraat. Het verschil met andere zondagen: Kees van Baaren had een echte leren bal meegenomen, die hij van zijn vader voor zijn verjaardag had gekregen.
Nog diezelfde dag besloten de jongens een echte vereniging op te richten. Dat gebeurde in koffiehuis De Vereeniging aan de Persoonshaven. Tot de oprichters behoorden naast Van Baaren ook Gerard van Leerdam, Henk Mulder, Louis den Hartog en Nico Struijs. Als naam kozen ze Wilhelmina, naar de kerk bij het plein waar het allemaal begonnen was.
Twee lezingen van één dag
Over die eerste dag bestaan verschillende versies. Toen de club in juli 1928 twintig jaar bestond, schreef het dagblad Voorwaarts dat Feijenoord ‘op het Afrikaanderplein’ was geboren. De latere clubgeschiedenis legt het begin bij de Wilhelminakerk en het koffiehuis aan de Persoonshaven. Beide verhalen zijn goed te verenigen: de buurt was klein, het Afrikaanderplein lag op loopafstand en zou al snel het vaste speelveld worden. Over de datum zijn de bronnen het wel eens. Ook het lustrumboek dat de club in 1933 uitgaf, ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan, noemt 19 juli 1908.
De Put
Een eigen veld had Wilhelmina niet. De eerste wedstrijden werden gespeeld op De Put, een opgespoten stuk grond tussen het Afrikaanderplein en de Hilledijk. Het zand was pas aangebracht om er later te kunnen bouwen, en als voetbalveld was het nauwelijks geschikt: zacht, ongelijk en zonder enige voorziening. Toch won Wilhelmina er eind juli 1908 de eerste echte wedstrijd uit haar bestaan, met 2-1 van Be Quick uit Bospolder.
Het eerste tenue was rood met blauwe mouwen en een witte broek. Van die kleuren bleef niet veel over: binnen een jaar droeg de club gestreepte shirts en een andere naam.
Kantoorbedienden en havenarbeiders
Feyenoord geldt als de club van de arbeiders van Zuid, maar voor de eerste jaren klopt dat beeld maar half. Onderzoek naar de eerste leden laat zien dat het vooral om jongemannen met een kantoorbaan ging. De havenarbeiders kwamen pas in grote aantallen toen de club groeide en een eigen terrein kreeg. De Oranjeboomstraat bleef intussen het hart van de vereniging: in 1912 woonde secretaris J.D. van Bennekum er op nummer 133a, en daar kwam in die jaren de post van de club binnen.
Van Wilhelmina naar HFC
Een jonge club met een handvol leden had het moeilijk om elke zondag elf man op de been te brengen. In het voorjaar van 1909 ging Wilhelmina daarom samen met een groepje jongens dat in Hillesluis voetbalde. Hoe het daarna verderging, met de korte periode als HFC en de overstap naar de naam Celeritas, lees je in HFC en Celeritas.
Meer onderwerpen
1909–1912HFC en CeleritasDrie namen in vier jaar. Hoe Wilhelmina via een afgekeurde clubnaam uitgroeide tot Celeritas, de sterkste ploeg van de Rotterdamsche Voetbalbond.Lees het verhaal →
1909–1917Het AfrikaanderpleinAcht jaar lang speelde de club op een plein van de gemeente, waar geen entree mocht worden gevraagd. Tot er in de oorlogsjaren aardappelen moesten groeien.Lees het verhaal →
1917–1937De Kromme ZandwegIn elf weken bouwde een aannemer een compleet sportpark aan de rand van Charlois. Twintig jaar lang was het de thuisbasis van Feijenoord, en het decor van drie landstitels.Lees het verhaal →
1914–1918Feijenoord in de Eerste WereldoorlogNederland bleef buiten de oorlog, maar het voetbal niet buiten de gevolgen. Mobilisatie, voedselschaarste en geïnterneerde soldaten bepaalden vier jaar lang de zondagen van Feijenoord.Lees het verhaal →1591–1912Waar komt de naam Feijenoord vandaan?Een eilandje in de Maas, een scheepswerf en een arbeiderswijk: de club kreeg in 1912 de naam van de buurt waar alles begon. Maar waar komt die naam zelf vandaan?Lees het verhaal →1917Promotie bij keuzeEen verloren beslissingswedstrijd in Hilversum, een protest dat in hoger beroep werd toegewezen aan een andere club, en toch een plek in de eerste klasse: het rommelige voorjaar van 1917.Lees het verhaal →
9 oktober 1921De eerste KlassiekerTienduizend mensen aan de Kromme Zandweg, een rode kaart voor de Ajax-aanvoerder en een protest dat de uitslag veranderde: zo begon de rivaliteit tussen Feijenoord en Ajax.Lees het verhaal →
1901–1954De Zilveren BalEen zilveren voetbal op ware grootte, elk jaar aan het begin van het seizoen in Rotterdam. Feijenoord won hem acht keer, en mocht de derde bal in 1937 voorgoed houden.Lees het verhaal →
1930–1937De bouw van De KuipEen tribune als balkon in een schouwburg, 575 betonpalen en ruimte voor ruim 60.000 mensen: hoe Feijenoord in de crisisjaren het grootste stadion van het vasteland bouwde.Lees het verhaal →
27 maart 1937De opening van De KuipEen vlag die per estafette van het oude terrein naar het nieuwe stadion werd gebracht, vijf saluutschoten, driehonderd leden in het rood-wit en een 5-2 tegen Beerschot: de dag waarop Rotterdam zijn stadion kreeg.Lees het verhaal →1910–hedenDe Rotterdamse derby’sSparta was de oudste club van de stad, Excelsior de club uit Kralingen. Voor Feijenoord waren het de eerste grote tegenstanders, lang voordat Ajax de rivaal werd.Lees het verhaal →
1937–hedenSfeer in De KuipVlaggen, spandoeken, mensen op het veld na een kampioenschap en vuurwerk in de vakken: een fotoverhaal over het publiek in De Kuip, door de jaren heen.Lees het verhaal →
1923–1937Feijenoord en de atletiekFeijenoord was niet alleen een voetbalclub. Een paar decennia lang heette de vereniging officieel ‘voetbal- en athletiekvereeniging’, en ze leverde zelfs Nederlandse kampioenen af.Lees het verhaal →1909–hedenEerste kerenDe eerste wedstrijd, de eerste buitenlandse tegenstander, de eerste Europese avond: de mijlpalen van Feyenoord, rechtstreeks uit het archief.Lees het verhaal →1909–hedenPublieksrecordsWaar kwamen de meeste mensen op af? De best bezochte wedstrijden van Feyenoord, thuis en uit, per stadion en per decennium.Lees het verhaal →