Onderwerp · 1930–1937

De bouw van De Kuip

Een tribune als balkon in een schouwburg, 575 betonpalen en ruimte voor ruim 60.000 mensen: hoe Feijenoord in de crisisjaren het grootste stadion van het vasteland bouwde.

Een terrein dat te klein werd

Architect Van der Linden en stadiondirecteur Hylkema inspecteren de tribune van het Stadion Feijenoord, juli 1937. Onbekende fotograaf (publiek domein, via Wikimedia Commons)
Architect Van der Linden en stadiondirecteur Hylkema inspecteren de tribune van het Stadion Feijenoord, juli 1937. Onbekende fotograaf (publiek domein, via Wikimedia Commons)

Rond 1930 was het park aan de Kromme Zandweg veel te klein geworden. Bij grote wedstrijden klommen toeschouwers tegen de tribunes op, en de club moest de poorten sluiten zodra er 12.000 mensen binnen waren. Uitbreiden ging niet: de gemeente had het terrein opgenomen in het uitbreidingsplan voor Zuid. Het bestuur ging daarom op zoek naar nieuwe grond. Eerst werd er onderhandeld over lage terreinen aan de Kreekweg, maar men werd het niet eens over de prijs. Daarna groeide het plan uit tot iets veel groters: een stadion voor heel Rotterdam.

Van Zandvliet en Van Beuningen

De drijvende kracht was voorzitter Leen van Zandvliet. Hij kwam op het idee om twee tribunes boven elkaar te bouwen, zodat ook de bovenste rij dicht bij het veld zou zitten. In het voorjaar van 1934 begonnen de echte onderhandelingen met de gemeente. Het ontwerp kwam van het Rotterdamse bureau Brinkman en Van der Vlugt, dat ook de Van Nellefabriek had gebouwd. Volgens het Rotterdamsch Nieuwsblad kreeg het project ‘de groote stoot’ van D.G. van Beuningen, die zich er met al zijn energie op had geworpen.

Geld was er in de crisisjaren nauwelijks. In mei 1935 ging de inschrijving open op aandelen en obligaties van de N.V. Stadion Feijenoord, samen bijna een miljoen gulden. De krant benadrukte dat de bouw ook werk zou opleveren, in een tijd van grote werkloosheid. Rotterdam hoopte bovendien op interlands: de stad had in 1905 de eerste internationale wedstrijd van Nederland gehad, op het Schuttersveld, maar daarna had Amsterdam alles naar zich toe getrokken.

Een balkon boven het veld

De architecten werkten het idee van Van Zandvliet uit tot een bovenring die zonder steunpalen boven de onderste tribune uitsteekt, ‘gelijk een balcon in een schouwburg’, schreef De Maasbode. Het overstek was 10,40 meter, en boven de eretribune hing nog een luifel van 18 meter. Daardoor was een groot deel van de onderste ring vanzelf overdekt. Het skelet was van staal, 2500 ton in totaal. De vloeren, de fundering en de 575 heipalen waren van gewapend beton.

Er kwamen 22 trappenhuizen aan de buitenkant en 22 trappen aan de binnenkant. Ze waren zo ontworpen dat het hele stadion in zes minuten leeg kon lopen. Rond het veld lag een sintelbaan van 400 meter, want het stadion moest ook geschikt zijn voor atletiek.

Bouwen in tien maanden

In juli 1935 werd een eerste proefpaal van twintig meter geslagen. Na de aanbesteding ging het werk naar aannemer J.P. van Eesteren, en op 16 september 1935 begon het heien. De winter was zacht en de bouw liep vlot. Op 23 juli 1936 droeg de aannemer het stadion op tijd over. Architect Leendert van der Vlugt maakte dat niet meer mee: hij overleed in april 1936, op 41-jarige leeftijd.

De opening

Het duurde nog tot 27 maart 1937 voor het stadion officieel openging. Jonkheer De Beaufort, kamerheer van koningin Wilhelmina, verrichtte de opening namens de koningin. Daarna speelde Feijenoord tegen het Belgische Beerschot en won met 5-2. Kranten spraken van zo’n 30.000 bezoekers bij de opening; in deze database staat voor de wedstrijd een aantal van 37.825. Op 2 mei 1937 volgde de eerste interland, Nederland tegen België.

Officieel heette het Stadion Feijenoord, maar al snel noemde iedereen het De Kuip. Bekijk alle wedstrijden die er gespeeld zijn op de stadionpagina van De Kuip.

Verhalen per onderwerp

Meer onderwerpen

1908Wilhelmina en de oprichtingEen zondag in juli, een leren bal en een koffiehuis aan de Persoonshaven: hoe in 1908 op Feijenoord de club begon die later Feyenoord zou heten.Lees het verhaal →1909–1912HFC en CeleritasDrie namen in vier jaar. Hoe Wilhelmina via een afgekeurde clubnaam uitgroeide tot Celeritas, de sterkste ploeg van de Rotterdamsche Voetbalbond.Lees het verhaal →1909–1917Het AfrikaanderpleinAcht jaar lang speelde de club op een plein van de gemeente, waar geen entree mocht worden gevraagd. Tot er in de oorlogsjaren aardappelen moesten groeien.Lees het verhaal →1917–1937De Kromme ZandwegIn elf weken bouwde een aannemer een compleet sportpark aan de rand van Charlois. Twintig jaar lang was het de thuisbasis van Feijenoord, en het decor van drie landstitels.Lees het verhaal →1914–1918Feijenoord in de Eerste WereldoorlogNederland bleef buiten de oorlog, maar het voetbal niet buiten de gevolgen. Mobilisatie, voedselschaarste en geïnterneerde soldaten bepaalden vier jaar lang de zondagen van Feijenoord.Lees het verhaal →1591–1912Waar komt de naam Feijenoord vandaan?Een eilandje in de Maas, een scheepswerf en een arbeiderswijk: de club kreeg in 1912 de naam van de buurt waar alles begon. Maar waar komt die naam zelf vandaan?Lees het verhaal →1917Promotie bij keuzeEen verloren beslissingswedstrijd in Hilversum, een protest dat in hoger beroep werd toegewezen aan een andere club, en toch een plek in de eerste klasse: het rommelige voorjaar van 1917.Lees het verhaal →9 oktober 1921De eerste KlassiekerTienduizend mensen aan de Kromme Zandweg, een rode kaart voor de Ajax-aanvoerder en een protest dat de uitslag veranderde: zo begon de rivaliteit tussen Feijenoord en Ajax.Lees het verhaal →1901–1954De Zilveren BalEen zilveren voetbal op ware grootte, elk jaar aan het begin van het seizoen in Rotterdam. Feijenoord won hem acht keer, en mocht de derde bal in 1937 voorgoed houden.Lees het verhaal →27 maart 1937De opening van De KuipEen vlag die per estafette van het oude terrein naar het nieuwe stadion werd gebracht, vijf saluutschoten, driehonderd leden in het rood-wit en een 5-2 tegen Beerschot: de dag waarop Rotterdam zijn stadion kreeg.Lees het verhaal →1910–hedenDe Rotterdamse derby’sSparta was de oudste club van de stad, Excelsior de club uit Kralingen. Voor Feijenoord waren het de eerste grote tegenstanders, lang voordat Ajax de rivaal werd.Lees het verhaal →1937–hedenSfeer in De KuipVlaggen, spandoeken, mensen op het veld na een kampioenschap en vuurwerk in de vakken: een fotoverhaal over het publiek in De Kuip, door de jaren heen.Lees het verhaal →1923–1937Feijenoord en de atletiekFeijenoord was niet alleen een voetbalclub. Een paar decennia lang heette de vereniging officieel ‘voetbal- en athletiekvereeniging’, en ze leverde zelfs Nederlandse kampioenen af.Lees het verhaal →1909–hedenEerste kerenDe eerste wedstrijd, de eerste buitenlandse tegenstander, de eerste Europese avond: de mijlpalen van Feyenoord, rechtstreeks uit het archief.Lees het verhaal →1909–hedenPublieksrecordsWaar kwamen de meeste mensen op af? De best bezochte wedstrijden van Feyenoord, thuis en uit, per stadion en per decennium.Lees het verhaal →
BeeldarchiefFoto’s