Onderwerp · 1591–1912

Waar komt de naam Feijenoord vandaan?

Een eilandje in de Maas, een scheepswerf en een arbeiderswijk: de club kreeg in 1912 de naam van de buurt waar alles begon. Maar waar komt die naam zelf vandaan?

Een eiland in de rivier

De Persoonshaven op Feijenoord, geschilderd door Pieter Been in 1904. Collectie Museum Rotterdam (publiek domein, via Wikimedia Commons)
De Persoonshaven op Feijenoord, geschilderd door Pieter Been in 1904. Collectie Museum Rotterdam (publiek domein, via Wikimedia Commons)

Feijenoord was eeuwenlang een eilandje in de Maas, tegenover de stad Rotterdam. Op een stadsplattegrond uit het midden van de zeventiende eeuw staat het als Fyen Noort. Het tweede deel van de naam komt van ‘oord’: een stuk buitendijks land langs de rivier. Doordat de n van het lidwoord ervoor bleef plakken, werd ‘oord’ in de volksmond vaak ‘noord’. Ook de bewoners zelf spraken lang over ‘de Noord’.

Rotterdam kocht het eiland in twee delen, in 1591 en 1658. Door aanslibbing groeide het steeds dichter naar het eiland IJsselmonde toe, en in 1795 werd het bedijkt. Er stond onder meer het pesthuis van de stad, en ook de plek waar terechtstellingen werden voltrokken.

Stoomboten en een scheepswerf

In de negentiende eeuw kreeg de naam een nieuwe betekenis. De Nederlandsche Stoomboot Maatschappij, opgericht in 1823 en een van de eerste rederijen met stoomschepen in Nederland, begon in de jaren 1820 op het eiland een reparatiewerkplaats die uitgroeide tot een grote scheepswerf: het Etablissement Fijenoord. Overal in het land werd ‘Fijenoord’ een begrip, als plek waar stoomschepen en later ook oorlogsschepen werden gebouwd.

Een nieuwe wijk

De Oranjeboomstraat met de Wilhelminakerk, omstreeks 1900. Ansichtkaart, fotograaf onbekend (publiek domein, via Wikimedia Commons)
De Oranjeboomstraat met de Wilhelminakerk, omstreeks 1900. Ansichtkaart, fotograaf onbekend (publiek domein, via Wikimedia Commons)

In de tweede helft van de negentiende eeuw groeide Rotterdam voor het eerst naar de overkant van de Maas. Feijenoord werd de eerste uitbreidingswijk ten zuiden van de rivier, gebouwd rond havens, spoorlijnen en de werf. Het smalle water tussen Feijenoord en IJsselmonde verdween bij de aanleg van de Spoorweghaven. De wijk werd een dichtbevolkte buurt van arbeiders, havenwerkers en kantoorpersoneel, met de Oranjeboomstraat als belangrijkste straat.

Daar, bij de Wilhelminakerk, begon in juli 1908 de club die eerst Wilhelmina heette, daarna HFC en vervolgens Celeritas. Dat verhaal lees je in Wilhelmina en de oprichting en HFC en Celeritas.

Een stemming in 1912

Toen Celeritas in 1912 tot de landelijke voetbalbond toetrad, moest de club van naam veranderen: er speelde al een Celeritas in Den Haag. Op de ledenvergadering van 7 juli 1912 lagen drie namen op tafel. Het Zuiden kreeg 4 stemmen, Mars 2 en Feijenoord 21. Daarmee koos de club voor de naam van de eigen wijk, en een paar weken later won de R.V.V. Feijenoord de eerste prijs onder die naam: de Concordiaan-beker, met 2-1 van CVV uit Charlois.

Later werd de ij in de clubnaam een y, en uit Feijenoord werd Feyenoord. De wijk heet nog altijd Feijenoord, en ook het stadsdeel draagt die naam.

Verhalen per onderwerp

Meer onderwerpen

De beginjaren

1908Wilhelmina en de oprichtingEen zondag in juli, een leren bal en een koffiehuis aan de Persoonshaven: hoe in 1908 op Feijenoord de club begon die later Feyenoord zou heten.Lees het verhaal →1909–1912HFC en CeleritasDrie namen in vier jaar. Hoe Wilhelmina via een afgekeurde clubnaam uitgroeide tot Celeritas, de sterkste ploeg van de Rotterdamsche Voetbalbond.Lees het verhaal →1909–1917Het AfrikaanderpleinAcht jaar lang speelde de club op een plein van de gemeente, waar geen entree mocht worden gevraagd. Tot er in de oorlogsjaren aardappelen moesten groeien.Lees het verhaal →1914–1918Feijenoord in de Eerste WereldoorlogNederland bleef buiten de oorlog, maar het voetbal niet buiten de gevolgen. Mobilisatie, voedselschaarste en geïnterneerde soldaten bepaalden vier jaar lang de zondagen van Feijenoord.Lees het verhaal →8 februari 1914Vuil, stenen en sinaasappelschillenEen barricade voor het kleedlokaal, schillen door de ramen en een vlucht naar de overzetboot: een supporter van Fortuna Vlaardingen beschreef in 1914 wat zijn club na een overwinning op het Afrikaanderplein overkwam.Lees het verhaal →1901–1954De Zilveren BalEen zilveren voetbal op ware grootte, elk jaar aan het begin van het seizoen in Rotterdam. Feijenoord won hem acht keer, en mocht de derde bal in 1937 voorgoed houden.Lees het verhaal →

Kromme Zandweg en De Kuip

1917–1937De Kromme ZandwegIn elf weken bouwde een aannemer een compleet sportpark aan de rand van Charlois. Twintig jaar lang was het de thuisbasis van Feijenoord, en het decor van drie landstitels.Lees het verhaal →1917Promotie bij keuzeEen verloren beslissingswedstrijd in Hilversum, een protest dat in hoger beroep werd toegewezen aan een andere club, en toch een plek in de eerste klasse: het rommelige voorjaar van 1917.Lees het verhaal →1921–1922De eerste Feijenoorder in OranjeEen international van Go Ahead die naar Rotterdam verhuisde, een onderzoek van de bond en een ‘ronselaar’ op de achtergrond: het ene seizoen van Gerrit Hulsman bij Feijenoord.Lees het verhaal →9 oktober 1921De eerste KlassiekerTienduizend mensen aan de Kromme Zandweg, een rode kaart voor de Ajax-aanvoerder en een protest dat de uitslag veranderde: zo begon de rivaliteit tussen Feijenoord en Ajax.Lees het verhaal →1928–1933Te klein voor zijn publiekEen tribune die omverwaait, een terrein dat bouwgrond moet worden en drie plannen van de architect van het Olympisch Stadion: hoe Feijenoord uit de Kromme Zandweg groeide.Lees het verhaal →27 maart 1937De opening van De KuipEen vlag die per estafette van het oude terrein naar het nieuwe stadion werd gebracht, vijf saluutschoten, driehonderd leden in het rood-wit en een 5-2 tegen Beerschot: de dag waarop Rotterdam zijn stadion kreeg.Lees het verhaal →1923–1937Feijenoord en de atletiekFeijenoord was niet alleen een voetbalclub. Een paar decennia lang heette de vereniging officieel ‘voetbal- en athletiekvereeniging’, en ze leverde zelfs Nederlandse kampioenen af.Lees het verhaal →

Na de oorlog

1961De eerste Europese avondenEen gestrand vliegtuig in Denemarken, een 8-2 tegen de Zweedse kampioen en een stad die stil viel toen Tottenham Hotspur kwam: het eerste seizoen van Feijenoord in de Europa Cup.Lees het verhaal →

Door de jaren heen

1930–hedenDe KuipEen tribune als balkon in een schouwburg, werklozen die op de ringen dansten, een stadion dat maandenlang dicht bleef, het licht van 1957 en tien Europese finales: het verhaal van Stadion Feijenoord.Lees het verhaal →1910–hedenDe Rotterdamse derby’sSparta was de oudste club van de stad, Excelsior de club uit Kralingen. Voor Feijenoord waren het de eerste grote tegenstanders, lang voordat Ajax de rivaal werd.Lees het verhaal →1937–hedenSfeer in De KuipVlaggen, spandoeken, mensen op het veld na een kampioenschap en vuurwerk in de vakken: een fotoverhaal over het publiek in De Kuip, door de jaren heen.Lees het verhaal →1909–hedenEerste kerenDe eerste wedstrijd, de eerste buitenlandse tegenstander, de eerste Europese avond: de mijlpalen van Feyenoord, rechtstreeks uit het archief.Lees het verhaal →1909–hedenPublieksrecordsWaar kwamen de meeste mensen op af? De best bezochte wedstrijden van Feyenoord, thuis en uit, per stadion en per decennium.Lees het verhaal →
BeeldarchiefFoto’s