Het Afrikaanderplein
Acht jaar lang speelde de club op een plein van de gemeente, waar geen entree mocht worden gevraagd. Tot er in de oorlogsjaren aardappelen moesten groeien.
Een plein in een nieuwe wijk
Het Afrikaanderplein lag midden in de Afrikaanderwijk, een buurt op Rotterdam-Zuid die rond 1900 in korte tijd was volgebouwd voor de arbeiders van de nieuwe havens. De straten kregen namen die herinnerden aan de Boerenrepublieken in Zuid-Afrika, en het plein in het midden was een grote open vlakte van de gemeente. Het werd voor van alles gebruikt: kinderspelen, koninginnefeesten, kaatswedstrijden en, in 1915, een politieke bijeenkomst van de SDAP.
Voor de jonge club van Celeritas was het plein een flinke verbetering ten opzichte van De Put, het opgespoten zandterrein waar Wilhelmina was begonnen. Kees van Baaren wist de gemeente over te halen het veld te verhuren, voor één rijksdaalder per jaar. Vanaf het seizoen 1909/10 speelde de club er haar thuiswedstrijden.
Kijken zonder te betalen
Het plein had één groot nadeel: het was van de gemeente, en op openbare grond mocht geen entree worden gevraagd. Hoe meer mensen er kwamen kijken, hoe duidelijker dat werd. Er stonden geen tribunes, er was geen hek en de club verdiende niets aan haar publiek. Soms legden de spelers op zondagochtend nog geld bij elkaar voor een nieuwe bal.
Ook de kwaliteit van het veld liet te wensen over. Toen de club in de zomer van 1912 als Feijenoord tot de Nederlandsche Voetbalbond toetrad, schreef het Rotterdamsch Nieuwsblad dat het Afrikaanderplein groot genoeg was voor een paar uitstekende velden, maar alleen als de gemeente er net zoveel werk in zou steken als in het Heuvelveld.
Kampioen op het plein
Toch werd het plein het decor van de eerste successen. In het seizoen 1911/12 bleef Celeritas ongeslagen in de eerste klasse van de Rotterdamse bond. In 1915/16 werd Feijenoord er kampioen van de derde klasse van de NVB, met thuisoverwinningen als 8-0 tegen De Concordiaan en 9-0 tegen V.U.E. In 1916 fuseerde de club met DCS, een andere vereniging die op het plein speelde. Daarmee kwamen spelers als Jan Petterson en Kees Pijl naar Feijenoord.
Volkstuintjes
De Eerste Wereldoorlog maakte een einde aan het voetbal op het plein. Nederland bleef neutraal, maar voedsel werd schaars en duur, en de gemeente zocht grond waarop bewoners zelf groente en aardappelen konden verbouwen. In 1917 werd het Afrikaanderplein omgespit en verdeeld in volkstuintjes. ‘Met één pennestreek scheen het voortbestaan van Feijenoord vernietigd’, schreef het Rotterdamsch Nieuwsblad later dat jaar.
De laatste competitiewedstrijden van het seizoen 1916/17 werden al op andere velden gespeeld, zoals dat van Xerxes en dat van Neptunus. Het bestuur ging op zoek naar een eigen terrein en vond dat aan de Kromme Zandweg. Lees verder in De Kromme Zandweg, of bekijk alle wedstrijden op de stadionpagina van het Afrikaanderplein.
Meer onderwerpen
1908Wilhelmina en de oprichtingEen zondag in juli, een leren bal en een koffiehuis aan de Persoonshaven: hoe in 1908 op Feijenoord de club begon die later Feyenoord zou heten.Lees het verhaal →
1909–1912HFC en CeleritasDrie namen in vier jaar. Hoe Wilhelmina via een afgekeurde clubnaam uitgroeide tot Celeritas, de sterkste ploeg van de Rotterdamsche Voetbalbond.Lees het verhaal →
1917–1937De Kromme ZandwegIn elf weken bouwde een aannemer een compleet sportpark aan de rand van Charlois. Twintig jaar lang was het de thuisbasis van Feijenoord, en het decor van drie landstitels.Lees het verhaal →
1914–1918Feijenoord in de Eerste WereldoorlogNederland bleef buiten de oorlog, maar het voetbal niet buiten de gevolgen. Mobilisatie, voedselschaarste en geïnterneerde soldaten bepaalden vier jaar lang de zondagen van Feijenoord.Lees het verhaal →
1591–1912Waar komt de naam Feijenoord vandaan?Een eilandje in de Maas, een scheepswerf en een arbeiderswijk: de club kreeg in 1912 de naam van de buurt waar alles begon. Maar waar komt die naam zelf vandaan?Lees het verhaal →1917Promotie bij keuzeEen verloren beslissingswedstrijd in Hilversum, een protest dat in hoger beroep werd toegewezen aan een andere club, en toch een plek in de eerste klasse: het rommelige voorjaar van 1917.Lees het verhaal →
9 oktober 1921De eerste KlassiekerTienduizend mensen aan de Kromme Zandweg, een rode kaart voor de Ajax-aanvoerder en een protest dat de uitslag veranderde: zo begon de rivaliteit tussen Feijenoord en Ajax.Lees het verhaal →
1901–1954De Zilveren BalEen zilveren voetbal op ware grootte, elk jaar aan het begin van het seizoen in Rotterdam. Feijenoord won hem acht keer, en mocht de derde bal in 1937 voorgoed houden.Lees het verhaal →
1930–1937De bouw van De KuipEen tribune als balkon in een schouwburg, 575 betonpalen en ruimte voor ruim 60.000 mensen: hoe Feijenoord in de crisisjaren het grootste stadion van het vasteland bouwde.Lees het verhaal →
27 maart 1937De opening van De KuipEen vlag die per estafette van het oude terrein naar het nieuwe stadion werd gebracht, vijf saluutschoten, driehonderd leden in het rood-wit en een 5-2 tegen Beerschot: de dag waarop Rotterdam zijn stadion kreeg.Lees het verhaal →1910–hedenDe Rotterdamse derby’sSparta was de oudste club van de stad, Excelsior de club uit Kralingen. Voor Feijenoord waren het de eerste grote tegenstanders, lang voordat Ajax de rivaal werd.Lees het verhaal →
1937–hedenSfeer in De KuipVlaggen, spandoeken, mensen op het veld na een kampioenschap en vuurwerk in de vakken: een fotoverhaal over het publiek in De Kuip, door de jaren heen.Lees het verhaal →
1923–1937Feijenoord en de atletiekFeijenoord was niet alleen een voetbalclub. Een paar decennia lang heette de vereniging officieel ‘voetbal- en athletiekvereeniging’, en ze leverde zelfs Nederlandse kampioenen af.Lees het verhaal →1909–hedenEerste kerenDe eerste wedstrijd, de eerste buitenlandse tegenstander, de eerste Europese avond: de mijlpalen van Feyenoord, rechtstreeks uit het archief.Lees het verhaal →1909–hedenPublieksrecordsWaar kwamen de meeste mensen op af? De best bezochte wedstrijden van Feyenoord, thuis en uit, per stadion en per decennium.Lees het verhaal →