De eerste Europese avonden

Kampioen, en dus Europa in

In 1961 werd Feijenoord voor het eerst sinds 1940 landskampioen. Daarmee mocht de club meedoen aan de Europa Cup voor landskampioenen, het toernooi dat sinds 1955 bestond en waarin Real Madrid tot dan toe bijna alles had gewonnen. Eerder hadden onder meer PSV, Ajax en Sparta al meegedaan; nu was Rotterdam-Zuid aan de beurt.

De loting viel gunstig uit: IFK Göteborg, de kampioen van Zweden. Die tegenstander kende Feijenoord al. In de Intertoto-competitie van die zomer had de club de Zweden twee keer verslagen, met 3-6 in het Ullevi-stadion en 4-1 in De Kuip.

Regen in Göteborg, pech in Aalborg

De eerste Europese wedstrijd uit de clubgeschiedenis werd op 6 september 1961 gespeeld, in het Ullevi-stadion in Göteborg. Het regende, en volgens de kranten zaten er nog geen zesduizend mensen op de tribunes. De Zweden begonnen sterk, en het eerste halfuur hield doelman Eddy Pieters Graafland Feijenoord met de ene redding na de andere overeind. Daarna sloeg Feijenoord toe. In de 32e minuut krulde Frans Bouwmeester een vrije trap in de bovenhoek, een minuut later maakte Rinus Bennaars 0-2, en vlak voor rust zorgde invaller Mos Temming voor 0-3.

De terugreis werd een avontuur. Om elf uur ’s avonds vertrok het gezelschap met een gecharterde Dakota, maar na ruim een uur vliegen kreeg het toestel motorpech. De Noorse piloot keerde om naar het vliegveldje van Aalborg, in het noorden van Denemarken. Daar was bijna iedereen al naar huis. De spelers kregen onderdak in een hotel, de zeven meegereisde journalisten in het zeemanshuis, en iedereen moest wachten op een monteur uit Kopenhagen. Volgens Tubantia was dat koren op de molen van een paar spelers, die op de heenreis al hadden gezworen nooit meer in een vliegtuig te stappen.

Acht doelpunten in De Kuip

Een week later, op 13 september, volgde de return in De Kuip. Voor de aftrap werd een halve minuut stilte gehouden voor oud-speler Gerrit Holm, die die nacht was overleden. Daarna werd het een feest. Temming kopte al na zes minuten raak, en Feijenoord liep uit tot 7-0. Bouwmeester maakte een hattrick. In de Zweedse krant Göteborgs-Posten was hij een week eerder al vergeleken met Ferenc Puskás. Göteborg deed in de slotfase nog iets terug, maar 8-2 was de eindstand. Over twee wedstrijden werd het 11-2.

De jacht op kaartjes

In de tweede ronde wachtte Tottenham Hotspur. De Spurs hadden net als eerste Engelse club in de twintigste eeuw zowel de landstitel als de FA Cup gewonnen. De belangstelling was enorm. Op de ochtend dat de voorverkoop begon, stonden de eerste supporters om half vier al bij de verkooppunten in Rotterdam. In het donker en in de striemende regen stonden rijen van honderden meters lang. Binnen een paar uur was alles verkocht.

Daarna bleven de aanvragen binnenkomen, uit heel Nederland en uit Engeland. Volgens De Tijd had De Kuip drie of vier keer uitverkocht kunnen zijn. Britse militairen in België en Duitsland boden drie pond, ruim dertig gulden, voor één staanplaats. Feijenoord-supporters maakten zich ondertussen zorgen om Coen Moulijn: de linksbuiten lag de dagen voor de wedstrijd met rugklachten in bed.

Een stad die stil viel

Op woensdagavond 1 november 1961 stond De Kuip een uur voor de aftrap al vol. Om acht minuten over acht kwamen de Spurs het veld op, zeven minuten later Feijenoord, en volgens het Algemeen Dagblad ging er toen een orkaan van geestdrift door het stadion. Om 20.16 uur trapte Cor van der Gijp af.

Buiten het stadion was Rotterdam uitgestorven. De bioscopen waren leeg, trams en bussen reden zonder passagiers, en in het Luxor-theater speelde cabaretier Wim Kan voor een halflege zaal: van de 1150 plaatsen waren er maar 600 verkocht. ‘Ze hebben natuurlijk Coentje Moulijn mee laten spelen’, grapte Kan volgens Het Vrije Volk. Moulijn speelde inderdaad. Ondertussen stonden er bij het stadion 26 dubbele trams en negen bussen klaar, en de spoorwegen hadden elf extra treinen ingezet.

Op het veld was Tottenham sterker. Terry Dyson en de achttienjarige Frank Saul zetten de Engelsen op 0-2. Een kwartier na rust haalde Reinier Kreijermaat van zo’n 25 meter uit en verraste doelman Bill Brown, maar Saul maakte er 1-3 van. Om tien uur stroomden de toeschouwers het stadion uit, en de stad liep vast.

Ondanks de nederlaag was de stemming goed. In een café op Zuid zongen supporters ‘Huppie, huppie, huppie, Feijenoord is mijn cluppie’. Over de return was een bakker van 45 heel stellig: ‘Feijenoord wint! Neem dat nou van mij aan!’ Zo liep het niet. Op White Hart Lane in Londen scoorde Bennaars al vroeg, maar Dyson maakte gelijk, en met 1-1 was het eerste Europese seizoen voorbij.

Het begin van iets groters

Feijenoord had in één seizoen geleerd wat Europees voetbal betekende: lange reizen, volle stadions en tegenstanders van een ander niveau. Twee jaar later, in 1963, haalde de club al de halve finale van hetzelfde toernooi, tegen Benfica. In 1970 won Feijenoord de Europa Cup. Hoe het stadion zulke avonden beleefde, lees je in Sfeer in De Kuip.