Feijenoord in de Eerste Wereldoorlog

Mobilisatie

Op 1 augustus 1914 riep de Nederlandse regering de algemene mobilisatie uit. Honderdduizenden dienstplichtigen werden opgeroepen om de grenzen te bewaken, en daar zaten veel voetballers bij. Het nieuwe seizoen begon daardoor laat en rommelig. De eerste competitiewedstrijd van Feijenoord die in deze database staat, werd pas op 11 oktober 1914 gespeeld: 0-0 bij Lycurgus.

In de krantenverslagen van die herfst gaat het steeds over elftallen ‘op mobilisatiekracht’: ploegen die het moesten doen met wie er die zondag beschikbaar was. Neptunus, een andere club uit Rotterdam, schreef in zijn nieuwe clubblad dat de vereniging veel te lijden had van de mobilisatie. Feijenoord kwam in het seizoen 1914/15 tot twaalf wedstrijden. Dat waren er minder dan in enig ander seizoen uit die jaren.

Kampioen in de derde klasse

Het seizoen 1915/16 verliep weer normaler, en voor Feijenoord werd het een topjaar. In de derde klasse van de NVB won de ploeg de ene wedstrijd na de andere, met uitschieters als 8-0 tegen De Concordiaan en 9-0 tegen V.U.E. Feijenoord werd kampioen. Een seizoen later eindigde Feijenoord in de tweede klasse als derde. Na een reeks protesten werd de club toch bij keuze toegelaten tot een nieuw gevormde afdeling, die Voorwaarts later spottend de ‘margarine-eerste klasse’ noemde. Rond dezelfde tijd fuseerde de club met DCS, wat onder anderen Kees Pijl en Jan Petterson opleverde.

Aardappelen op het plein

Hoe neutraal Nederland ook was, de oorlog was aan de voedselvoorziening te merken. Aardappelen, brood en vis gingen op de bon, en in Rotterdam werden openbare terreinen vrijgemaakt voor volkstuintjes. In 1917 trof dat ook het Afrikaanderplein, het speelveld van Feijenoord. De club moest op zoek naar een nieuw terrein en vond dat aan de Kromme Zandweg, waar in augustus 1917 een nieuw sportpark werd geopend.

Geïnterneerde soldaten

Soldaten van de oorlogvoerende landen die over de grens naar Nederland vluchtten, werden hier geïnterneerd. In de kampen ontstonden voetbalelftallen, en die speelden regelmatig tegen Nederlandse clubs. Begin september 1917 speelde een team van Belgische geïnterneerden tegen onder meer NAC (1-1) en Haarlem (5-0). Op 9 september kwam het op bezoek aan de Kromme Zandweg, waar het van Feijenoord won met 1-2. In Amsterdam speelde Blauw-Wit in die weken tegen een elftal van Engelse geïnterneerden.

Na de wapenstilstand

Met de wapenstilstand van november 1918 kwam er een einde aan de oorlog, en de mobilisatie werd in de loop van 1919 opgeheven. Voor Feijenoord braken betere jaren aan. Met een eigen terrein, de spelers van DCS en een groeiende aanhang promoveerde de club in 1921 naar de eerste klasse. Dat verhaal staat in het hoofdstuk Eerste kampioenschappen.