Bijlage bij het verhaal van Feyenoord · 1908–heden

Feyenoord op Zuid: een wandeling

Van het koffiehuis aan de Persoonshaven tot De Kuip en Varkenoord: een wandeling langs de plekken op Zuid waar Feyenoord werd opgericht, groot werd en nog altijd thuis is.

De geschiedenis van Feyenoord laat zich lopen. Op een paar kilometer van elkaar liggen de plek waar de club werd opgericht, de twee velden waar ze groot werd, het stadion en de velden van de jeugd. Wie op de Persoonshaven begint en bij De Kuip eindigt, loopt ruim een eeuw clubgeschiedenis door, dwars door de wijken Feijenoord, de Afrikaanderwijk, Hillesluis en Vreewijk.

De lijn verbindt de stops in vogelvlucht; volg op straat je eigen weg. Klik op een nummer voor uitleg. Kaart: © OpenStreetMap-bijdragers.

1. De Persoonshaven

Het begin ligt aan het water, in de oude wijk Feijenoord. In koffiehuis De Vereeniging aan de Persoonshaven richtte een groepje jongens in juli 1908 de vereniging Wilhelmina op. De oude bebouwing is grotendeels vervangen, maar de kade ligt er nog. Lees hoe het begon in Wilhelmina en de oprichting.

2. De Wilhelminakerk

De Wilhelminakerk aan de Oranjeboomstraat in januari 1973, kort voor de sloop. Foto: Gerard Dukker, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)
De Wilhelminakerk aan de Oranjeboomstraat in januari 1973, kort voor de sloop. Foto: Gerard Dukker, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)

Een paar straten verder stond aan de Oranjeboomstraat de Wilhelminakerk, in 1898 ingewijd. Op het plein bij de kerk werd gevoetbald, en de kerk gaf de nieuwe club haar naam. In 1972 werd de kerk buiten gebruik gesteld en een jaar later gesloopt. Van de plek waar Feyenoord zijn eerste naam vond, is dus niets meer te zien.

3. Het Afrikaanderplein

Het Afrikaanderplein in 2020, nu een park met een vijver. Foto: Joris (CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)
Het Afrikaanderplein in 2020, nu een park met een vijver. Foto: Joris (CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)

Zuidwaarts ligt het Afrikaanderplein, midden in de Afrikaanderwijk. Daar speelde de club van 1909 tot 1917, eerst als Celeritas en vanaf 1912 als Feijenoord. De eerste wedstrijd in dit archief op het plein, tegen RVV op 19 september 1909, ging met 2-3 verloren. In 1917 werd het plein omgespit voor volkstuintjes en moest de club verhuizen. Nu is het een park met een markt. Meer in Het Afrikaanderplein.

4. De Kromme Zandweg

Zuidwaarts, via de Dordtsestraatweg, kom je bij de hoek met de Kromme Zandweg. Daar lag van 1917 tot 1937 het eigen terrein van Feijenoord. De opening op 26 augustus 1917 tegen Be Quick eindigde in een 2-3-nederlaag, maar op dit veld werd Feijenoord in 1924 voor het eerst landskampioen, en daarna nog in 1928 en 1936. Van het stadion is niets meer over. Lees verder in De Kromme Zandweg.

5. De Kuip

Door Vreewijk, het tuindorp met zijn lage huizen, loop je oostwaarts naar het spoor en de Breeweg. Daar verschijnt De Kuip, op 27 maart 1937 geopend met een 5-2-zege op Beerschot. Het stadion werd het decor van de Europa Cup-avonden, de interlands en de kampioensfeesten. Zie De Kuip en De opening van De Kuip.

6. Varkenoord

Het hoofdgebouw van de Feyenoord Academy op Sportcomplex Varkenoord, april 2021. Foto: InactiefRTM (CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)
Het hoofdgebouw van de Feyenoord Academy op Sportcomplex Varkenoord, april 2021. Foto: InactiefRTM (CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)

Direct naast het stadion liggen de velden van Varkenoord. In oktober 1949 namen de junioren hier hun eigen complex in gebruik, en sindsdien is het de thuisbasis van de jeugdopleiding. Wim Jansen, Giovanni van Bronckhorst en Antoni Milambo begonnen hier. Meer in Varkenoord en de eigen jeugd.

7. Trainingscomplex 1908

Aan de zuidkant van Varkenoord ligt sinds 2018 het trainingscomplex van het eerste elftal, op het oude terrein van de amateurclub Hillesluis. Daarmee is de cirkel rond: in 1909 ging Wilhelmina samen met Volharding, een clubje jongens uit Hillesluis. Uit die fusie kwam HFC voort, daarna Celeritas en ten slotte Feijenoord.

Over de brug: de Coolsingel

De wandeling zelf blijft op Zuid, maar wie verder wil, steekt de Maas over naar de Coolsingel. Op het bordes van het stadhuis worden de kampioenen gehuldigd. Lees daarover in Op de Coolsingel.

Weet jij meer over dit onderwerp, of heb je een foto, knipsel of familieverhaal? Stuur een aanvulling of bekijk de open vragen.

BeeldarchiefFoto’s