Varkenoord en de eigen jeugd

Een eigen complex naast het stadion

Na de opening van De Kuip speelden de lagere elftallen en de junioren van Feijenoord nog lang op bijvelden bij het stadion en op velden aan de Dordtsestraatweg. Op Varkenoord, het polderland naast het stadion, zat toen al buurclub Overmaas. ‘Onze buren in Varkenoord’, schreef het clubblad in januari 1948. Al in 1931 waren bij de stadionplannen terreinen van de N.V. ‘Varkenoord’ aan de Kreekweg bekeken.

In de zomer van 1949 nam Feijenoord afscheid van de velden aan de Dordtsestraatweg. Het nieuwe complex op Varkenoord was nog niet klaar: door de droogte was het nieuwe gras verdord, en de junioren speelden de eerste maand alleen uitwedstrijden. Op zaterdag 15 oktober 1949 werd ‘onze nieuwe inrichting op Varkenoord’ in gebruik genomen. ‘Jongens, dit belooft na verloop van tijd een inrichting te worden, waarop we trots kunnen zijn’, schreef de jeugdleiding in De Feijenoorder. Er volgde meteen een vermaning: niet schommelen aan de afrastering en de kleedkamers schoonhouden.

Het effect was direct te zien. In het seizoen 1949/50 kon Feijenoord 22 juniorenelftallen inschrijven, en nog moesten jongens om beurten spelen. Ruim was het niet. In 1951 had de Stichting Varkenoord nog maar drie velden voor tien senioren- en eenentwintig juniorenelftallen. Leen Barendregt hield het complex met maaimachine, bezem en verfkwast bij elkaar.

Jong debuteren

Jonge debutanten zijn bij Feyenoord geen nieuw verschijnsel. Jaap Weber speelde in maart 1918 op zijn zestiende zijn eerste wedstrijd, en Manus Vrauwdeunt debuteerde in december 1931 op zestienenhalfjarige leeftijd tegen ZFC. Lange tijd stond het record op naam van Georginio Wijnaldum: in april 2007 was hij 16 jaar en 148 dagen oud bij FC Groningen–Feyenoord. Antoni Milambo was in augustus 2021 zeventien dagen jonger, tegen FC Luzern. Sinds 25 april 2026 is Ilai Grootfaam de jongste debutant in een officiële wedstrijd: hij viel tegen FC Groningen in met 16 jaar en 41 dagen.

Van Varkenoord naar De Kuip

De jeugd van Feyenoord won in de jaren zestig drie keer de betaalde jeugdcompetitie (1963, 1966 en 1967). Uit die tijd kwam Wim Jansen, die in oktober 1965 debuteerde en vijftien seizoenen in het eerste elftal bleef. Later zou hij als adviseur van de jeugdtrainers een vertrouwd gezicht op Varkenoord worden.

Doorstromen ging niet altijd vanzelf. Toen Giovanni van Bronckhorst zich midden jaren negentig een basisplaats veroverde, was hij de eerste in elf jaar die dat vanaf Varkenoord lukte; daarvoor was dat Mario Been geweest. Al vanaf zijn twaalfde heette hij ‘het grote talent van Varkenoord’.

Rond 2010 werd de opleiding uit nood het hart van de club. Er was weinig geld, en Stefan de Vrij, Bruno Martins Indi, Leroy Fer, Wijnaldum en Luc Castaignos kregen jong een plek in het eerste elftal. Dat ging niet altijd goed: met een elftal vol jonge spelers verloor Feyenoord in oktober 2010 met 10-0 bij PSV. Toch eindigde Feyenoord in 2012, met onder anderen De Vrij, Martins Indi en de jonge Jordy Clasie, weer als tweede. Van 2010 tot en met 2014 werd de jeugdopleiding vijf keer achter elkaar uitgeroepen tot beste van Nederland. Daarna volgden onder anderen Tonny Vilhena en Rick Karsdorp (kampioen in 2017) en Justin Bijlow, Tyrell Malacia en Lutsharel Geertruida, die in 2022 in de finale van de Conference League stonden.

Het vernieuwde Varkenoord

Van 2009 tot 2018 trainde ook het eerste elftal op Varkenoord. In de zomer van 2018 kreeg de selectie een eigen trainingscomplex aan de zuidkant, op het voormalige terrein van Hillesluis. Daarna werd het complex voor de jeugd en de amateurs vernieuwd. Op 23 augustus 2019, zeventig jaar na de eerste ingebruikname, openden Giovanni van Bronckhorst en Robin van Persie het nieuwe Varkenoord. De tribune is naar Van Bronckhorst genoemd, het voorplein, ruim een jaar na zijn overlijden, naar Wim Jansen.

Speelde jij zelf op Varkenoord, of heb je foto’s of verhalen van vroeger? Laat het weten.