Feyenoord op voetbalplaatjes

Voetbalplaatjes zijn in Nederland bijna zo oud als het georganiseerde voetbal. Ze waren in het begin geen doel op zich, maar een lokkertje: een plaatje bij een pakje sigaretten, een reep chocola of later een stuk kauwgom moest de verkoop opvoeren. Wie alle clubs wilde hebben, moest dus veel rookwaar, chocolade of kauwgom kopen, of fanatiek ruilen. Pas vanaf 1968 kwamen er zakjes met alleen voetbalplaatjes en albums om ze in te plakken, eerst van Vanderhout en later van Panini.

Het eerste elftal in je hand

Op de oudste plaatjes staat meestal het hele elftal, op een rij voor de fotograaf, met een korte tekst eronder. Ze zijn daarmee ook een bron voor de clubgeschiedenis. Ze laten het tenue zien, de rood-witte shirts die soms met de hand zijn ingekleurd, en de status van de club: in 1933 meldden zowel Batco als Cordeal trots dat Feijenoord in de eerste klasse van de Westelijke afdeling speelde. Een enkele uitgever bracht zelfs de jeugd in beeld, zoals een plaatje van de ‘Feyenoord Juniores’ rond 1930.

Na de oorlog namen de kauwgomfabrikanten het over. Monty en Maple Leaf brachten in 1951 series uit met Feijenoord, nog voordat het betaald voetbal begon. Daarna zouden de plaatjes steeds vaker over losse spelers gaan in plaats van over het elftal.

De plaatjes

Scans uit de verzameling van Voetbalhelden op papier, met toestemming overgenomen. De jaartallen zijn die van de verzamelaar; een plaatje uit een bepaald jaar kan een foto van het seizoen ervoor tonen. Hier staan alleen plaatjes van vóór 1955. Latere plaatjes, van Monty, Vanderhout, Panini en de supermarktalbums, staan op de site van de verzamelaar, en veel spelerspagina’s in dit archief linken daar rechtstreeks naartoe.